Ból porodowy jest często nieuniknionym elementem porodu, jednak istnieje wiele technik go łagodzących – zaliczamy do nich właśnie prądy TENS, czyli przezskórną stymulację elektryczną. Ogromną zaletą tej metody jest fakt, że aparat TENS można podłączyć już w pierwszych fazach porodu, przed uzyskaniem pełnego rozwarcia szyjki macicy. W praktyce skraca on czas pierwszego etapu porodu i pozwala kobiecie na zachowanie większej siły do momentu pojawienia się skurczy partych.
Prądy TENS są bezpieczne do stosowania. Można je łączyć z innymi metodami łagodzenia bólu, np. z gwizdkiem porodowym, który pomaga kontrolować oddech ciężarnej. Nie można ich jednak łączyć z metodami, które wykorzystują wodę.
Na czym polegają prądy TENS?
Blokowanie impulsów nerwowych, czyli teoria bramkowania bólu
W latach 60. XX wieku opisana została teoria bramkowania bólu (Melzack, Wall, 1965). Opiera się ona na tezie, że stymulacja grubych i średnio-grubych włókien nerwowych powoduje hamowanie aktywności cienkich włókien. Włókna nerwowe stymulowane przez prądy TENS przekazują sygnał do mózgu (podwzgórza) szybciej niż włókna nerwowe przewodzące sygnał bólowy z mięśnia macicy, co w efekcie utrudnia aktywację przewodzenia bólu cienkimi włóknami.
Impuls nerwowy niosący informację o bólu jest tłumiony i mózg nie ma informacji o umiejscowieniu i nasileniu bólu. Prądy TENS nie uszkadzają nerwów, a jedynie w pewien sposób „oszukują” mózg w odczuwaniu bólu.
Prądy TENS w medycynie
TENS to inaczej przezskórna stymulacja elektryczna (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation), która jest stosowana do łagodzenia bólu chronicznego i pooperacyjnego, a zaczęto je stosować na początku lat 70. w Skandynawii.
Jak obsługiwać prądy TENS?
Urządzenie TENS można obsługiwać samodzielnie i to nie tylko w szpitalu – rodząca może zakupić je do użytku domowego. W szpitalu Ujastek korzystamy z ELLE TENS, które jest wyposażone w licznik skurczów mierzący czas ich trwania oraz czas pomiędzy nimi, co umożliwia ocenę postępów porodu. Zapewniamy 4 elektrody, które aplikuje się na plecy.
Urządzenie posiada dwie funkcje
- BURST – dzięki ustawieniu BURST uzyskujemy efekt przyjemnego masowania pleców, rozluźniania i niwelowania bólu;
- BOOST – opcja BOOST służy do silnego złagodzenia bólu.
Z urządzenia korzysta się na ogół w I fazie porodu. Jest to rozwiązanie proste w obsłudze i kontrolowane w pełni przez kobietę. Po założeniu elektrod na plecy należy włączyć urządzenie na funkcję BURST – kobieta odczuwa wtedy przyjemne pulsowanie, masowanie – zaczynają się także wydzielać endorfiny zmniejszające ból. Kiedy pojawia się skurcz należy wcisnąć przycisk BOOST celem dodatkowego przypływu mocy potrzebnej do przezwyciężenia bólu. Kiedy skurcz się kończy ponownie należy przejść do opcji BURST.
Gdzie umieszczać elektrody?
Elektrody są zwykle umieszczone w dolnej części kręgosłupa, po obu stronach na podobnej wysokości – na wysokości dolnych kręgów piersiowych i górnych lędźwiowych. Umieszcza się je w miejscach, gdzie przebiegają nerwy przewodzące ból z kurczącego się mięśnia macicy do rdzenia kręgowego. Elektrody powinny się znajdować około 2–4 cm na bok od kręgosłupa w pozycji pionowej. W szpitalu Ujastek położna pomoże ci umieścić elektrody we właściwych miejscach, dostosowując je do potrzeb rodzącej.
Jakie są przeciwwskazania do użycia prądów TENS?
Z prądów TENS nie mogą korzystać ciężarne, które cierpią na padaczkę lub mają założone wewnętrzne urządzenia elektroniczne, np. rozrusznik serca. TENS nie może być podawany w trakcie badania EKG czy podczas kąpieli.
Przeciwwskazania do elektrostymulacji w warunkach domowych
Ponieważ urządzenie można zakupić samodzielnie (ich cena rozpoczyna się od 250 zł), to warto wiedzieć, kiedy ich nie stosować. Przede wszystkim – nie wolno z nich korzystać przed 37. tygodniem ciąży, ponieważ użycie prądu, nawet na innych częściach ciała, może wywołać poród. Elektrod nie należy umieszczać na brzuchu. Prądów TENS nie należy także używać do maskowania bólu niewiadomego pochodzenia.
Metody łagodzenia bólu porodowego w szpitalu Ujastek
W trosce o komfort rodzących oferujemy także porody ze specjalnym gwizdkiem, który pomaga kontrolować oddech i można go stosować razem z metodą łagodzenia bólu, jaką są prądy TENS. W naszym szpitalu możliwość skorzystania z prądów TENS czy innych metod łagodzenia bólu dostępna jest na każdej sali porodowej. Zapewniamy nie tylko aparaty do TENS ale także elektrody dla każdej rodzącej pani.
